📜 अमरकोश
मूल श्लोक, अन्वय, सरल हिन्दी अनुवाद एवं भावार्थ सहित
← सूची · "असत्" के ३ परिणाम
अमरकोश १.१.८२ — स्वर्गवर्गः
तीव्रैकान्तनितान्तानि गाढबाढदृढानि च ।क्लीबे शीघ्राद्यसत्त्वे स्यात्त्रिष्वेषां सत्त्वगामि यत् ॥
अतिशय के और नाम — तीव्र, एकान्त, नितान्त, गाढ, बाढ, दृढ। 'शीघ्र' आदि शब्द जब किसी वस्तु के विशेषण न हों (क्रिया-विशेषण हों) तो नपुंसकलिङ्ग में, और जब किसी वस्तु के विशेषण हों तो तीनों लिङ्गों में होते हैं।
अमरकोश १.६.२३ — शब्दादिवर्गः
श्राव्यं हृद्यं मनोहारि विस्पष्टं प्रकटोदितम् ।अथ म्लिष्टमविस्पष्टं वितथं त्वनृतं वचः ॥
सुनने योग्य, हृदय को प्रिय, मनोहर वचन; स्पष्ट रूप से कहा गया — विस्पष्ट, प्रकटोदित; अस्पष्ट — म्लिष्ट, अविस्पष्ट; झूठा वचन — वितथ, अनृत।
अमरकोश ३.३.१२ — नानार्थवर्गः
शालावृकाः कपिक्रोष्टुश्वानः स्वर्णेऽपि गैरिकम् ।पीडार्थेऽपि व्यलीकं स्यादलीकं त्वप्रियेऽनृते ॥
शालावृक — बन्दर, सियार, कुत्ता। गैरिक — सोना भी (गेरू भी)। व्यलीक — पीड़ा भी (अप्रिय/झूठ भी)। अलीक — अप्रिय, असत्य।