📜 अमरकोश
मूल श्लोक, अन्वय, सरल हिन्दी अनुवाद एवं भावार्थ सहित
← सूची · "आसक्त" के ५ परिणाम
अमरकोश ३.१.९ — विशेष्यनिघ्नवर्गः
तत्परे प्रसितासक्ताविष्टार्थोद्युक्त उत्सुकः ।प्रतीते प्रथितख्यातवित्तविज्ञातविश्रुताः ॥
लगन वाला — तत्पर, प्रसित, आसक्त। इच्छित वस्तु के लिये उद्यत — इष्टार्थोद्युक्त, उत्सुक। प्रसिद्ध — प्रतीत, प्रथित, ख्यात, वित्त, विज्ञात, विश्रुत।
अमरकोश ३.२.२ — सङ्कीर्णवर्गः
साकल्यासङ्गवचने पारायणतुरायणे ।यदृच्छा स्वैरिता हेतुशून्या त्वास्था विलक्षणम् ॥
पूर्णता से (आदि से अन्त तक) करना — पारायण; आसक्तिपूर्वक लगातार करना — तुरायण। अपनी इच्छा — यदृच्छा, स्वैरिता। बिना कारण की स्थिति — विलक्षण।
अमरकोश ३.२.२९ — सङ्कीर्णवर्गः
निपाठनिपठौ पाठे तेमस्तेमौ समुन्दने ।आदीनवास्रवौ क्लेशे मेलके सङ्गसङ्गमौ ॥
पढ़ना — निपाठ, निपठ, पाठ। गीला होना — तेम, स्तेम, समुन्दन। क्लेश — आदीनव, आस्रव, क्लेश। मेल — मेलक, संग, संगम।
अमरकोश ३.३.३५ — नानार्थवर्गः
अभिष्वङ्गे स्पृहायां च गभस्तौ च रुचिः स्त्रियाम् ।प्रसन्ने भल्लुकेऽप्यच्छो गुच्छः स्तबकहारयोः ॥
रुचि (स्त्री॰) — आसक्ति, इच्छा, किरण (और शोभा)। अच्छ — स्वच्छ, भालू भी। गुच्छ — फूलों का गुच्छा, हार।
अमरकोश ३.३.९४ — नानार्थवर्गः
समर्थस्त्रिषु शक्तिस्थे सम्बद्धार्थे हितेऽपि च ।दशमीस्थौ क्षीणरागवृद्धौ वीथी पदव्यपि ॥
समर्थ — शक्तिशाली, सम्बद्ध अर्थ वाला (शब्द), हितकारी (तीनों लिङ्ग)। दशमीस्थ — आसक्ति-रहित, अति वृद्ध (नब्बे पार)। वीथी — मार्ग भी (पंक्ति, एक प्रकार का रूपक भी)।