📜 अमरकोश
मूल श्लोक, अन्वय, सरल हिन्दी अनुवाद एवं भावार्थ सहित
← सूची · "गर्दन" के ६ परिणाम
अमरकोश १.१०.२३ — वारिवर्गः
मुक्तास्फोटः स्त्रियां शुक्तिः शङ्खः स्यात्कम्बुरस्त्रियौ ।क्षुद्रशङ्खाः शङ्खनखाः शम्बूका जलशुक्तयः ॥
सीप — मुक्तास्फोट, शुक्ति (स्त्री॰); शंख — शंख, कम्बु (पुं॰/नपुं॰); छोटे शंख — शंखनख; घोंघे — शम्बूक, जलशुक्ति।
अमरकोश २.५.३२ — सिंहादिवर्गः
द्विरेफपुष्पलिड्भृङ्गषट्पदभ्रमरालयः ।मयूरो बर्हिणो बर्ही नीलकण्ठो भुजङ्गभुक् ॥
भौंरे के और नाम — द्विरेफ, पुष्पलिह्, भृंग, षट्पद, भ्रमर, अलि। मोर के नाम — मयूर, बर्हिण, बर्ही, नीलकण्ठ, भुजंगभुक् —
अमरकोश २.६.६५ — मनुष्यवर्गः
बुक्काग्रमांसं हृदयं हृन्मेदस्तु वपा वसा ।पश्चाद्ग्रीवाशिरा मन्या नाडी तु धमनिः शिरा ॥
हृदय के भीतर का मांस — बुक्का, अग्रमांस। हृदय — हृदय, हृद्। चर्बी — मेदस्, वपा, वसा। गर्दन के पीछे की नस — मन्या। नाड़ी — नाडी, धमनी, शिरा।
अमरकोश २.६.८९ — मनुष्यवर्गः
कण्ठो गलोऽथ ग्रीवायां शिरोधिः कन्धरेत्यपि ।कम्बुग्रीवा त्रिरेखा सावटुर्घाटा कृकाटिका ॥
गला — कण्ठ, गल। गर्दन — ग्रीवा, शिरोधि, कन्धरा। तीन रेखाओं वाली (सुन्दर) गर्दन — कम्बुग्रीवा। गर्दन का पिछला उभरा भाग — अवटु, घाटा, कृकाटिका।
अमरकोश २.६.१०५ — मनुष्यवर्गः
ग्रैवेयकं कण्ठभूषा लम्बनं स्याल्ललन्तिका ।स्वर्णैः प्रालम्बिकाथोरः सूत्रिका मौक्तिकैः कृता ॥
गले का गहना — ग्रैवेयक, कण्ठभूषा। लटकने वाला हार — लम्बन, ललन्तिका। सोने का लम्बा हार — प्रालम्बिका। मोतियों से बनी छाती की माला — उरःसूत्रिका।
अमरकोश २.९.१०१ — वैश्यवर्गः
तुत्थाञ्जनं शिखिग्रीवं वितुन्नकमयूरके ।कर्परी दार्विकाक्वाथोद्भवं तुत्थं रसाञ्जनम् ॥
नीला थोथा — तुत्थांजन, शिखिग्रीव (मोर की गर्दन जैसा नीला), वितुन्नक, मयूरक। दारुहल्दी के काढ़े से बना अंजन — कर्परी, तुत्थ, रसांजन —