📜 अमरकोश
मूल श्लोक, अन्वय, सरल हिन्दी अनुवाद एवं भावार्थ सहित
← सूची · "चरस" के ३ परिणाम
अमरकोश १.५.१० — धीवर्गः
तुवरस्तु कषायोऽस्त्री मधुरो लवणः कटुः ।तिक्तोऽम्लश्च रसाः पुंसि तद्वत्सु षडमी त्रिषु ॥
कसैला — तुवर, कषाय (पुं॰/नपुं॰); मधुर (मीठा), लवण (नमकीन), कटु (तीखा), तिक्त (कड़वा) और अम्ल (खट्टा) — ये छह रस (स्वाद) पुंलिङ्ग में; और उन रसों वाली वस्तुओं के विशेषण के रूप में तीनों लिङ्गों में।
अमरकोश १.७.१८ — नाट्यवर्गः
शृङ्गारवीरकरुणाद्भुतहास्यभयानकाः ।बीभत्सरौद्रौ च रसाः शृङ्गारः शुचिरुज्ज्वलः ॥
शृंगार, वीर, करुण, अद्भुत, हास्य, भयानक, बीभत्स और रौद्र — ये (आठ) रस हैं। शृंगार रस के नाम — शृंगार, शुचि, उज्ज्वल।
अमरकोश ३.१.७३ — विशेष्यनिघ्नवर्गः
चरिष्णु जङ्गमचरं त्रसमिङ्गं चराचरम् ।चलनं कम्पनं कम्प्रं चलं लोलं चलाचलम् ॥
चलने वाला (जंगम) — चरिष्णु, जंगम, चर, त्रस, इंग, चराचर। चंचल/काँपने वाला — चलन, कम्पन, कम्प्र, चल, लोल, चलाचल —