🕉️ 19 November 2026, Thursday · 12:41:20 PM · CDSHARMA.IN

📜 अमरकोश

मूल श्लोक, अन्वय, सरल हिन्दी अनुवाद एवं भावार्थ सहित

← सूची · "चुन" के ४ परिणाम

अमरकोश २.६.७ — मनुष्यवर्गः
कृतसापत्निकाध्यूढाधिविन्नाथ स्वयंवरा ।पतिंवरा च वर्याथ कुलस्त्री कुलपालिका ॥
जिसके पति ने दूसरा विवाह कर लिया हो (पहली पत्नी) — कृतसापत्निका, अध्यूढा, अधिविन्ना। स्वयं पति चुनने वाली — स्वयंवरा, पतिंवरा, वर्या। कुल की मर्यादा रखने वाली — कुलस्त्री, कुलपालिका।
अमरकोश २.९.२ — वैश्यवर्गः
स्त्रियां कृषिः पाशुपाल्यं वाणिज्यं चेति वृत्तयः ।सेवा श्ववृत्तिरनृतं कृषिरुञ्छशिलं त्वृतम् ॥
खेती (स्त्री॰), पशुपालन और व्यापार — ये (वैश्य की) वृत्तियाँ हैं। सेवा (नौकरी) — श्ववृत्ति। खेती — अनृत। खेत में गिरे दाने चुनकर जीना — उञ्छशिल, ऋत।
अमरकोश ३.१.९१ — विशेष्यनिघ्नवर्गः
वृत्ते तु वृत्तव्यावृत्तौ संयोजित उपाहितः ।प्राप्यं गम्यं समासाद्यं स्यन्नं रीणं स्नुतं स्रुतम् ॥
घेरा/चुना हुआ — वृत, वृत्त, व्यावृत्त। जोड़ा हुआ — संयोजित, उपाहित। प्राप्त करने योग्य — प्राप्य, गम्य, समासाद्य। बहा/टपका हुआ — स्यन्न, रीण, स्नुत, स्रुत।
अमरकोश ३.२.८ — सङ्कीर्णवर्गः
ग्रहे ग्राहो वशः कान्तौ रक्ष्णस्त्राणे रणः क्वणे ।व्यधो वेधे पचा पाके हवो हूतौ वरो वृत्तौ ॥
पकड़ना — ग्रह, ग्राह। चाह — वश, कान्ति। रक्षा — रक्ष्ण, त्राण। ध्वनि — रण, क्वण। छेदना — व्यध, वेध। पकाना — पचा, पाक। पुकारना — हव, हूति। चुनना — वर, वृत्ति।
💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें