🕉️ 20 November 2026, Friday · 08:38:15 AM · CDSHARMA.IN

📜 अमरकोश

मूल श्लोक, अन्वय, सरल हिन्दी अनुवाद एवं भावार्थ सहित

← सूची · "द्वारप" के ५ परिणाम

अमरकोश २.२.१३ — पुरवर्गः
प्रघाणप्रघणालिन्दा बहिर्द्वारप्रकोष्ठके ।गृहावग्रहणी देहल्यङ्गणं चत्वराजिरे ॥
बाहरी द्वार के पास का बरामदा — प्रघाण, प्रघण, अलिन्द; चौखट/देहरी — गृहावग्रहणी, देहली; आँगन — अंगण, चत्वर, अजिर।
अमरकोश २.२.१६ — पुरवर्गः
कपोतपालिकायां तु विटङ्कं पुन्नपुंसकम् ।स्त्री द्वार्द्वारं प्रतीहारः स्याद्वितर्दिस्तु वेदिका ॥
कबूतरों के बैठने का छज्जा — कपोतपालिका, विटंक (पुं॰/नपुं॰); द्वार — द्वार् (स्त्री॰), द्वार, प्रतीहार; आँगन का चबूतरा — वितर्दि, वेदिका।
अमरकोश २.८.६ — क्षत्रियवर्गः
प्रतीहारो द्वारपालद्वास्थद्वास्थितदर्शकाः ।रक्षिवर्गस्त्वनीकस्थोऽथाध्यक्षाधिकृतौ समौ ॥
द्वारपाल — प्रतीहार, द्वारपाल, द्वाःस्थ, द्वाःस्थित, दर्शक। रक्षकों का दल — रक्षिवर्ग, अनीकस्थ। अधिकारी — अध्यक्ष, अधिकृत।
अमरकोश ३.३.७० — नानार्थवर्गः
क्षत्ता स्यात्सारथौ द्वाःस्थे क्षत्रियायां च शूद्रजे ।वृत्तान्तः स्यात्प्रकरणे प्रकारे कार्त्स्न्यवार्तयोः ॥
क्षत्ता — सारथि, द्वारपाल, क्षत्रिया माता से शूद्र का पुत्र। वृत्तान्त — प्रसंग, प्रकार, सम्पूर्णता, समाचार।
अमरकोश ३.३.१७८ — नानार्थवर्गः
विष्टरो विटपी दर्भमुष्टिः पीठाद्यमासनम् ।द्वारि द्वाःस्थे प्रतीहारः प्रतीहार्यप्यनन्तरे ॥
विष्टर — वृक्ष, कुश की मुट्ठी (आसन), पीढ़ा आदि आसन। प्रतीहार — द्वार, द्वारपाल। प्रतीहारी — द्वारपालिका।
💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें