🕉️ 19 November 2026, Thursday · 12:57:25 PM · CDSHARMA.IN

📜 अमरकोश

मूल श्लोक, अन्वय, सरल हिन्दी अनुवाद एवं भावार्थ सहित

← सूची · "पीह" के ४ परिणाम

अमरकोश २.५.१९ — सिंहादिवर्गः
दार्वाघाटोऽथ सारङ्गस्तोककश्चातकः समाः ।कृकवाकुस्ताम्रचूडः कुक्कुटश्चरणायुधः ॥
कठफोड़वा — दार्वाघाट (लकड़ी पर चोट करने वाला)। पपीहा (चातक) — सारंग, स्तोकक, चातक। मुर्गा — कृकवाकु, ताम्रचूड, कुक्कुट, चरणायुध।
अमरकोश २.७.५० — ब्रह्मवर्गः
अस्त्री कमण्डलुः कुण्डी व्रतिनामासनं वृषी ।अजिनं चर्म कृत्तिः स्त्री भैक्षं भिक्षाकदम्बकम् ॥
कमण्डल — कमण्डलु (पुं॰/नपुं॰), कुण्डी। व्रतियों (तपस्वियों) का आसन — वृषी। मृगचर्म — अजिन, चर्म, कृत्ति (स्त्री॰)। भिक्षा का समूह — भैक्ष।
अमरकोश २.९.१० — वैश्यवर्गः
द्विगुणाकृते तु सर्वं पूर्वं शम्बाकृतमपीह ।द्रोणाढकादिवापादौ द्रौणिकाढकिकादयः ॥
दो बार जोते खेत के लिये भी पूर्ववत् (द्विगुणाकृत, द्वितीयाकृत, द्विहल्य, द्विसीत्य) और शम्बाकृत। द्रोण, आढक आदि (माप के) बीज बोने योग्य खेत — द्रौणिक, आढकिक आदि।
अमरकोश ३.३.२९ — नानार्थवर्गः
चातके हरिणे पुंसि सारङ्गः शबले त्रिषु ।कपौ च प्लवगः शापे त्वभिषङ्गः पराभवे ॥
सारंग — पपीहा, हिरण (पुं॰); चितकबरा (तीनों लिङ्ग) (और भौंरा, हाथी, एक राग)। प्लवग — बन्दर भी (मेंढक भी)। अभिषंग — शाप, पराजय।
💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें