🕉️ 20 November 2026, Friday · 08:01:02 AM · CDSHARMA.IN

📜 अमरकोश

मूल श्लोक, अन्वय, सरल हिन्दी अनुवाद एवं भावार्थ सहित

← सूची · "बनाय" के ३ परिणाम

अमरकोश २.६.११४ — मनुष्यवर्गः
पत्रोर्णं धौतकौशेयं बहुमूल्यं महाधनम् ।क्षौमं दुकूलं स्याद्द्वे तु निवीतं प्रावृतं त्रिषु ॥
धुला रेशमी वस्त्र — पत्रोर्ण, धौतकौशेय। बहुमूल्य वस्त्र — बहुमूल्य, महाधन। बारीक रेशमी/अलसी का वस्त्र — क्षौम, दुकूल। ओढ़ा हुआ — निवीत, प्रावृत (तीनों लिङ्ग)।
अमरकोश २.९.४३ — वैश्यवर्गः
रौमकं वसुकं पाक्यं विडं च कृतके द्वयम् ।सौवर्चलेऽक्षरुचके तिलकं तत्र मेचके ॥
साँभर झील का नमक — रौमक, वसुक। बनाया हुआ (पकाया) नमक — पाक्य, बिड। काला/सौंचर नमक — सौवर्चल, अक्ष, रुचक; उनमें काला वाला — तिलक।
अमरकोश ३.३.८८ — नानार्थवर्गः
युक्तेऽतिसंस्कृतेऽमर्षिण्यभिनीतोऽथ संस्कृतम् ।कृत्रिमे लक्षणोपेतेऽप्यनन्तोऽनवधावपि ॥
अभिनीत — उचित, अत्यन्त परिष्कृत, असहनशील (और अभिनय किया)। संस्कृत — कृत्रिम (बनाया हुआ), (व्याकरण-) लक्षणों से युक्त (परिष्कृत)। अनन्त — असीम भी (शेषनाग, विष्णु भी)।
💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें