📜 अमरकोश
मूल श्लोक, अन्वय, सरल हिन्दी अनुवाद एवं भावार्थ सहित
← सूची · "बुरा" के ६ परिणाम
अमरकोश १.३.१४ — दिग्वर्गः
वर्षोपलस्तु करका मेघच्छन्नेऽह्नि दुर्दिनम् ।अन्तर्धा व्यवधा पुंसि त्वन्तर्धिरपवारणम् ॥
ओला — करका; बादलों से ढका दिन — दुर्दिन। छिपाव/आड़ के नाम — अन्तर्धा, व्यवधा, अन्तर्धि (पुं॰), अपवारण —
अमरकोश १.४.२५ — कालवर्गः
कलुषं वृजिनैनोऽघमंहो दुरितदुष्कृतम् ।स्याद्धर्ममस्त्रियां पुण्यश्रेयसी सुकृतं वृषः ॥
पाप के और नाम — कलुष, वृजिन, एनस्, अघ, अंहस्, दुरित, दुष्कृत। धर्म/पुण्य के नाम — धर्म (पुं॰/नपुं॰), पुण्य, श्रेयस्, सुकृत, वृष।
अमरकोश २.१.१७ — भूमिवर्गः
अतिपन्थाः सुपन्थाश्च सत्पथश्चार्चितेऽध्वनि ।व्यध्वो दुरध्वो विपथः कदध्वा कापथः समाः ॥
अच्छा मार्ग — अतिपथ, सुपथ, सत्पथ; बुरा मार्ग — व्यध्व, दुरध्व, विपथ, कदध्वा, कापथ (समानार्थक)।
अमरकोश ३.१.३७ — विशेष्यनिघ्नवर्गः
लोहलः स्यादस्फुटवाग्गर्ह्यवादी तु कद्वदः ।समौ कुवादकुचरौ स्यादसौम्यस्वरोऽस्वरः ॥
अस्पष्ट बोलने वाला — लोहल, अस्फुटवाक्। निन्दनीय बोलने वाला — गर्ह्यवादी, कद्वद। (दूसरों की) बुराई करने वाला — कुवाद, कुचर। कर्कश स्वर वाला — असौम्यस्वर, अस्वर।
अमरकोश ३.३.७१ — नानार्थवर्गः
आनर्तः समरे नृत्यस्थाननीवृद्विशेषयोः ।कृतान्तो यमसिद्धान्तदैवाकुशलकर्मसु ॥
आनर्त — युद्ध, नृत्यशाला, एक देश (गुजरात का प्राचीन नाम)। कृतान्त — यमराज, सिद्धान्त, भाग्य, बुरा कर्म।
अमरकोश ३.४.१९ — अव्ययवर्गः
पुनरर्थेऽङ्ग निन्दायां दुष्ठु सुष्ठु प्रशंसने ।सायं साये प्रगे प्रातः प्रभाते निकषान्तिके ॥
फिर (पुनः) — अंग। निन्दा (बुरा) — दुष्ठु। प्रशंसा (अच्छा) — सुष्ठु। सन्ध्या — सायम्। सवेरा — प्रगे, प्रातः। निकट — निकषा।