🕉️ 20 November 2026, Friday · 02:28:57 AM · CDSHARMA.IN

📜 अमरकोश

मूल श्लोक, अन्वय, सरल हिन्दी अनुवाद एवं भावार्थ सहित

← सूची · "मुख्या" के ४ परिणाम

अमरकोश २.६.१९ — मनुष्यवर्गः
वारस्त्री गणिका वेश्या रूपाजीवाथ सा जनैः ।सत्कृता वारमुख्या स्यात्कुट्टनी शम्भली समे ॥
वेश्या — वारस्त्री, गणिका, वेश्या, रूपाजीवा; लोगों में सम्मानित (कलाविद्) गणिका — वारमुख्या। दलाल स्त्री — कुट्टनी, शम्भली।
अमरकोश २.८.५ — क्षत्रियवर्गः
महामात्राः प्रधानानि पुरोधास्तु पुरोहितः ।द्रष्टरि व्यवहाराणां प्राड्विवाकाक्षदर्शकौ ॥
मुख्य अधिकारी — महामात्र, प्रधान। राजपुरोहित — पुरोधस्, पुरोहित। मुक़दमों का निर्णय करने वाला (न्यायाधीश) — प्राड्विवाक, अक्षदर्शक।
अमरकोश ३.३.१६ — नानार्थवर्गः
करिहस्तेऽङ्गुलौ पद्मबीजकोश्यां त्रिषूत्तरे ।वृन्दारकौ रूपिमुख्यावेके मुख्यान्यकेवलाः ॥
(कर्णिका —) हाथी की सूँड का सिरा, उँगली, कमल का बीजकोश भी। (आगे के शब्द तीनों लिङ्गों में।) वृन्दारक — सुन्दर, मुख्य (और देवता)। एक — मुख्य, अन्य, केवल (अकेला)।
अमरकोश ३.३.१०६ — नानार्थवर्गः
दोषोत्पादेऽनुबन्धः स्यात्प्रकृतस्यादिविनश्वरे ।मुख्यानुयायिनि शिशौ प्रकृतस्यानुवर्तने ॥
अनुबन्ध — दोष की उत्पत्ति (परिणाम), (व्याकरण में) प्रकृति-प्रत्यय के साथ लगकर लुप्त होने वाला अक्षर (इत्), मुख्य का अनुयायी, बालक, प्रकृत (विषय) का अनुवर्तन।
💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें