🕉️ 19 November 2026, Thursday · 12:24:11 PM · CDSHARMA.IN

📜 अमरकोश

मूल श्लोक, अन्वय, सरल हिन्दी अनुवाद एवं भावार्थ सहित

← सूची · "मेंढ" के ६ परिणाम

अमरकोश १.१०.२४ — वारिवर्गः
भेके मण्डूकवर्षाभूशालूरप्लवदर्दुराः ।शिली गण्डूपदी भेकी वर्षाभ्वी कमठी डुलिः ॥
मेंढक — भेक, मण्डूक, वर्षाभू, शालूर, प्लव, दर्दुर; छोटा केंचुआ — शिली, गण्डूपदी; मादा मेंढक — भेकी, वर्षाभ्वी; मादा कछुआ — कमठी, डुलि।
अमरकोश १.१०.२६ — वारिवर्गः
आहावस्तु निपानं स्यादुपकूपजलाशये ।पुंस्येवान्धुः प्रहिः कूप उदपानं तु पुंसि वा ॥
कुएँ के पास (पशुओं के पानी पीने के लिये) बना हौज़ — आहाव, निपान; कुएँ के नाम — अन्धु, प्रहि, कूप (केवल पुं॰), उदपान (पुं॰ या नपुं॰)।
अमरकोश २.४.५६ — वनौषधिवर्गः
विष्वक्सेना गन्धफली कारम्भा प्रियकश्च सा ।मण्डूकपर्णपत्रोर्णनटकट्वङ्गटुण्टुकाः ॥
प्रियंगु के और नाम — विष्वक्सेना, गन्धफली, कारम्भा, प्रियक। सोनापाठा के नाम — मण्डूकपर्ण, पत्रोर्ण, नट, कट्वंग, टुण्टुक —
अमरकोश ३.३.२९ — नानार्थवर्गः
चातके हरिणे पुंसि सारङ्गः शबले त्रिषु ।कपौ च प्लवगः शापे त्वभिषङ्गः पराभवे ॥
सारंग — पपीहा, हिरण (पुं॰); चितकबरा (तीनों लिङ्ग) (और भौंरा, हाथी, एक राग)। प्लवग — बन्दर भी (मेंढक भी)। अभिषंग — शाप, पराजय।
अमरकोश ३.३.१४६ — नानार्थवर्गः
किरणप्रग्रहौ रश्मी कपिभेकौ प्लवङ्गमौ ।इच्छामनोभवौ कामौ शक्त्युद्योगौ पराक्रमौ ॥
रश्मि — किरण, लगाम। प्लवंगम — बन्दर, मेंढक। काम — इच्छा, कामदेव। पराक्रम — शक्ति, उद्यम।
अमरकोश ३.३.१८३ — नानार्थवर्गः
यमानिलेन्द्रचन्द्रार्कविष्णुसिंहांशुवाजिषु ।शुकाहिकपिभेकेषु हरिर्ना कपिले त्रिषु ॥
हरि (पुं॰) — यम, वायु, इन्द्र, चन्द्रमा, सूर्य, विष्णु, सिंह, किरण, घोड़ा, तोता, साँप, बन्दर, मेंढक; पीला-भूरा (तीनों लिङ्ग)।
💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें