📜 अमरकोश
मूल श्लोक, अन्वय, सरल हिन्दी अनुवाद एवं भावार्थ सहित
← सूची · "मोच" के ६ परिणाम
अमरकोश २.४.३१ — वनौषधिवर्गः
शोभाञ्जने शिग्रुतीक्ष्णगन्धकाक्षीवमोचकाः ।रक्तोऽसौ मधुशिग्रुः स्यादरिष्टः फेनिलः समौ ॥
सहजन के नाम — शोभांजन, शिग्रु, तीक्ष्णगन्धक, अक्षीव, मोचक; लाल फूलों वाला सहजन — मधुशिग्रु। रीठा — अरिष्ट, फेनिल (समानार्थक)।
अमरकोश २.४.४६ — वनौषधिवर्गः
इङ्गुदी तापसतरुर्भूर्जे चर्मिमृदुत्वचौ ।पिच्छिला पूरणी मोचा स्थिरायुः शाल्मलिर्द्वयोः ॥
हिंगोट के नाम — इंगुदी, तापसतरु; भोजपत्र के — भूर्ज, चर्मी, मृदुत्वक्; सेमल के — पिच्छिला, पूरणी, मोचा, स्थिरायु, शाल्मलि (पुं॰/स्त्री॰)।
अमरकोश २.४.११३ — वनौषधिवर्गः
कदली वारणबुसा रम्भा मोचांशुमत्फला ।काष्ठीला मुद्गपर्णी तु काकमुद्गा सहेत्यपि ॥
केले के नाम — कदली, वारणबुसा, रम्भा, मोचा, अंशुमत्फला, काष्ठीला। मुगवन (जंगली मूँग) — मुद्गपर्णी, काकमुद्गा, सहा।
अमरकोश २.४.१५७ — वनौषधिवर्गः
अर्शोघ्नः सूरणः कन्दो गण्डीरस्तु समष्ठिला ।कलम्ब्युपोदिका स्त्री तु मूलकं हिलमोचिका ॥
जिमीकन्द (सूरन) — अर्शोघ्न, सूरण, कन्द; गण्डीर — गण्डीर, समष्ठिला; कलमी साग — कलम्बी; पोई — उपोदिका; मूली — मूलक; हिलमोचिका —
अमरकोश ३.१.८४ — विशेष्यनिघ्नवर्गः
सङ्कटं ना तु सम्बाधः कलिलं गहनं समे ।सङ्कीर्णे सङ्कुलाकीर्णे मुण्डितं परिवापितम् ॥
तंग/संकरा — संकट, सम्बाध (पुं॰)। दुर्गम/घना — कलिल, गहन। भरा-पूरा/मिश्रित — संकीर्ण, संकुल, आकीर्ण। मुँडा हुआ — मुण्डित, परिवापित।
अमरकोश ३.३.२१९ — नानार्थवर्गः
स्यादुत्पादे फले पुष्पे प्रसवो गर्भमोचने ।अविश्वासेऽपह्नवेऽपि निकृतावपि निह्नवः ॥
प्रसव — उत्पत्ति, फल, फूल, (सन्तान का) जन्म। निह्नव — अविश्वास, (बात को) छिपाना/मुकरना, छल।