🕉️ 20 November 2026, Friday · 02:22:20 AM · CDSHARMA.IN

📜 अमरकोश

मूल श्लोक, अन्वय, सरल हिन्दी अनुवाद एवं भावार्थ सहित

← सूची · "यथार्थ" के ४ परिणाम

अमरकोश २.९.३ — वैश्यवर्गः
द्वे याचितायाचितयोर्यथासंख्यं मृतामृते ।सत्यानृतं वणिग्भावः स्यादृणं पर्युदञ्चनम् ॥
माँगकर पाया अन्न — मृत; बिना माँगे मिला — अमृत। व्यापार — सत्यानृत, वणिग्भाव। ऋण — ऋण, पर्युदंचन।
अमरकोश ३.२.१० — सङ्कीर्णवर्गः
विधा समृद्धौ स्फुरणे स्फुरणा प्रमितौ प्रमा ।प्रसूतिः प्रसवे श्च्योते प्राधारः क्लमथः क्लमे ॥
समृद्धि — विधा, समृद्धि। फड़कना — स्फुरण, स्फुरणा। यथार्थ ज्ञान — प्रमिति, प्रमा। जन्म देना — प्रसूति, प्रसव। टपकना — श्च्योत, प्राधार। थकान — क्लमथ, क्लम।
अमरकोश ३.३.१६२ — नानार्थवर्गः
प्रायो भूम्न्यन्तगमने मन्युर्दैन्ये क्रतौ युधि ।रहस्योपस्थयोर्गुह्यं सत्यं शपथतथ्ययोः ॥
प्राय — अधिकता (प्रायः), मृत्यु तक अनशन। मन्यु — दीनता, यज्ञ, युद्ध (और क्रोध)। गुह्य — रहस्य, गुप्तांग। सत्य — शपथ, यथार्थ।
अमरकोश ३.४.१५ — अव्ययवर्गः
मृषा मिथ्या च वितथे यथार्थं तु यथातथम् ।स्युरेवं तु पुनर्वै वेत्यवधारणवाचकाः ॥
झूठ — मृषा, मिथ्या। यथार्थ — यथार्थम्, यथातथम्। निश्चय-वाचक — एवम्, तु, पुनः, वै, वा (और एव)।
💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें