📜 अमरकोश
मूल श्लोक, अन्वय, सरल हिन्दी अनुवाद एवं भावार्थ सहित
← सूची · "यवन" के ६ परिणाम
अमरकोश १.१.५४ — स्वर्गवर्गः
जम्भभेदी हरिहयः स्वाराण्नमुचिसूदनः ।संक्रन्दनो दुश्च्यवनस्तुराषाण्मेघवाहनः ॥
इन्द्र के और नाम — जम्भभेदी, हरिहय, स्वराट्, नमुचिसूदन, संक्रन्दन, दुश्च्यवन, तुराषाट्, मेघवाहन।
अमरकोश २.६.७१ — मनुष्यवर्गः
अङ्गं प्रतीकोऽवयवोऽपघनोऽथ कलेवरम् ।गात्रं वपुः संहननं शरीरं वर्ष्म विग्रहः ॥
अंग — अंग, प्रतीक, अवयव, अपघन। शरीर — कलेवर, गात्र, वपुस्, संहनन, शरीर, वर्ष्म, विग्रह —
अमरकोश २.६.१२९ — मनुष्यवर्गः
बहुरूपोऽप्यथ वृकधूपकृत्रिमधूपकौ ।तुरुष्कः पिण्डकः सिह्लो यावनोऽप्यथ पायसः ॥
राल का और नाम — बहुरूप। (अनेक द्रव्यों से बनी) कृत्रिम धूप — वृकधूप, कृत्रिमधूपक। लोबान (शिलारस) — तुरुष्क, पिण्डक, सिह्ल, यावन। चीड़ का गोंद — पायस —
अमरकोश २.८.१११ — क्षत्रियवर्गः
प्रद्रावोद्द्रावसंद्रावसंदावा विद्रवो द्रवः ।अपक्रमोऽपयानं च रणे भङ्गः पराजयः ॥
भागना — प्रद्राव, उद्द्राव, सन्द्राव, सन्दाव, विद्रव, द्रव, अपक्रम, अपयान। युद्ध में हार — भंग, पराजय।
अमरकोश २.९.३६ — वैश्यवर्गः
तिन्तिडीकं च चुक्रं च वृक्षाम्लमथ वेल्लजम् ।मरीचं कोलकं कृष्णमूषणं धर्मपत्तनम् ॥
इमली (की खटाई) — तिन्तिडीक, चुक्र, वृक्षाम्ल। काली मिर्च — वेल्लज, मरीच, कोलक, कृष्ण, ऊषण, धर्मपत्तन।
अमरकोश ३.३.१८५ — नानार्थवर्गः
धात्री स्यादुपमातापि क्षितिरप्यामलक्यपि ।क्षुद्रा व्यङ्गा नटी वेश्या सरघा कण्टकारिका ॥
धात्री — धाय (उपमाता), पृथ्वी, आँवला। क्षुद्रा — अंगहीन स्त्री, नटी, वेश्या, मधुमक्खी, कटेरी (एक औषधि)।