📜 अमरकोश
मूल श्लोक, अन्वय, सरल हिन्दी अनुवाद एवं भावार्थ सहित
← सूची · "वृष्टि" के ३ परिणाम
अमरकोश १.१.७६ — स्वर्गवर्गः
प्रकम्पनो महावातो झञ्झावातः सवृष्टिकः ।प्राणोऽपानः समानश्चोदानव्यानौ च वायवः ॥
तेज़ आँधी के नाम — प्रकम्पन, महावात; वर्षा सहित आँधी 'झंझावात' कहलाती है। प्राण, अपान, समान, उदान और व्यान — ये (शरीर के) वायु हैं।
अमरकोश १.३.१३ — दिग्वर्गः
वृष्टिर्वर्षं तद्विघातेऽवग्राहावग्रहौ समौ ।धारासम्पात आसारः शीकरोऽम्बुकणाः स्मृताः ॥
वर्षा — वृष्टि, वर्ष; वर्षा का रुक जाना (सूखा) — अवग्राह, अवग्रह; मूसलाधार वर्षा — धारासम्पात, आसार; हवा से उड़ी फुहार — शीकर; पानी की बूँदें — अम्बुकण।
अमरकोश ३.३.७५ — नानार्थवर्गः
आर्तिः पीडा धनुष्कोट्योर्जातिः सामान्यजन्मनोः ।प्रचारस्यन्दयो रीतिरीतिर्डिम्बप्रवासयोः ॥
आर्ति/अर्ति — पीड़ा, धनुष का सिरा। जाति — सामान्य (वर्ग), जन्म। रीति — प्रचलन (ढंग), बहाव (और पीतल)। ईति — उपद्रव, परदेश-वास (और खेती की छह आपदाएँ)।