📜 अमरकोश
मूल श्लोक, अन्वय, सरल हिन्दी अनुवाद एवं भावार्थ सहित
← सूची · "स्थाणु" के ४ परिणाम
अमरकोश १.१.४१ — स्वर्गवर्गः
व्योमकेशो भवो भीमः स्थाणू रुद्र उमापतिः ।अहिर्बुध्न्योऽष्टमूर्तिश्च गजारिश्च महानटः ॥
शिव के और नाम — व्योमकेश, भव, भीम, स्थाणु, रुद्र, उमापति, अहिर्बुध्न्य, अष्टमूर्ति, गजारि, महानट।
अमरकोश २.४.८ — वनौषधिवर्गः
फुल्लश्चैते विकसिते स्युरवन्ध्यादयस्त्रिषु ।स्थाणुर्वा ना ध्रुवः शङ्कुर्ह्रस्वशाखाशिफः क्षुपः ॥
फुल्ल — ये सब 'खिले हुए' के नाम हैं; 'अवन्ध्य' आदि शब्द तीनों लिङ्गों में होते हैं। ठूँठ (शाखा-पत्ते रहित पेड़) — स्थाणु (पुं॰ विकल्प से), ध्रुव, शंकु; छोटी शाखाओं और जड़ों वाला पौधा (झाड़ी) — क्षुप।
अमरकोश ३.१.७१ — विशेष्यनिघ्नवर्गः
ऋजावजिह्मप्रगुणौ व्यस्ते त्वप्रगुणाकुलौ ।शाश्वतस्तु ध्रुवो नित्यसदातनसनातनाः ॥
सीधा — ऋजु, अजिह्म, प्रगुण। अस्त-व्यस्त — व्यस्त, अप्रगुण, आकुल। सदा रहने वाला — शाश्वत, ध्रुव, नित्य, सदातन, सनातन।
अमरकोश ३.३.५५ — नानार्थवर्गः
अरुणो भास्करेऽपि स्याद्वर्णभेदेऽपि च त्रिषु ।स्थाणुः शर्वेऽप्यथ द्रोणः काकेऽप्याजौ रवे रणः ॥
अरुण — सूर्य भी (सूर्य का सारथि भी); लाल रंग (तीनों लिङ्ग)। स्थाणु — शिव भी (ठूँठ भी)। द्रोण — कौआ भी (एक माप और द्रोणाचार्य भी)। रण — युद्ध, शब्द।