🕉️ 22 November 2026, Sunday · 06:57:18 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

पर्दक (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापर्दकम्पर्दकेपर्दकानि
द्वितीयापर्दकम्पर्दकेपर्दकानि / पर्दानि
तृतीयापर्दकेन / पर्द्नापर्दकाभ्याम् / पर्दभ्याम्पर्दकैः / पर्दभिः
चतुर्थीपर्दकाय / पर्द्नेपर्दकाभ्याम् / पर्दभ्याम्पर्दकेभ्यः / पर्दभ्यः
पञ्चमीपर्दकात् / पर्दकाद् / पर्द्नःपर्दकाभ्याम् / पर्दभ्याम्पर्दकेभ्यः / पर्दभ्यः
षष्ठीपर्दकस्य / पर्द्नःपर्दकयोः / पर्द्नोःपर्दकानाम् / पर्द्नाम्
सप्तमीपर्दके / पर्दनि / पर्द्निपर्दकयोः / पर्द्नोःपर्दकेषु / पर्दसु
सम्बोधनहे पर्दकहे पर्दकेहे पर्दकानि

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें