🕉️ 23 November 2026, Monday · 04:47:39 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

ताम्रज (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाताम्रजःताम्रजौताम्रजाः
द्वितीयाताम्रजम्ताम्रजौताम्रजान्
तृतीयाताम्रजेनताम्रजाभ्याम्ताम्रजैः
चतुर्थीताम्रजायताम्रजाभ्याम्ताम्रजेभ्यः
पञ्चमीताम्रजात् / ताम्रजाद्ताम्रजाभ्याम्ताम्रजेभ्यः
षष्ठीताम्रजस्यताम्रजयोःताम्रजानाम्
सप्तमीताम्रजेताम्रजयोःताम्रजेषु
सम्बोधनहे ताम्रजहे ताम्रजौहे ताम्रजाः

अर्थ: —
English: made of copper, VarYogay. vi, 4

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬