🕉️ 22 November 2026, Sunday · 06:12:31 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

भट्टपाद (पुंलिङ्ग)

भट्ट (प्रभु, स्वामी) + पाद (पैर, किरन, किसी श्लोक का चौथा हिस्सा)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाभट्टपादःभट्टपादौभट्टपादाः
द्वितीयाभट्टपादम्भट्टपादौभट्टपादान्
तृतीयाभट्टपादेनभट्टपादाभ्याम्भट्टपादैः
चतुर्थीभट्टपादायभट्टपादाभ्याम्भट्टपादेभ्यः
पञ्चमीभट्टपादात् / भट्टपादाद्भट्टपादाभ्याम्भट्टपादेभ्यः
षष्ठीभट्टपादस्यभट्टपादयोःभट्टपादानाम्
सप्तमीभट्टपादेभट्टपादयोःभट्टपादेषु
सम्बोधनहे भट्टपादहे भट्टपादौहे भट्टपादाः

अर्थ: भट्ट (प्रभु, स्वामी) + पाद (पैर, किरन, किसी श्लोक का चौथा हिस्सा)
English: pl. See above, under भट्ट

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬