🕉️ 19 November 2026, Thursday · 01:12:41 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अवि (स्त्रीलिङ्ग)

भेड़

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअविःअवीअवयः
द्वितीयाअविम्अवीअवीः
तृतीयाअव्याअविभ्याम्अविभिः
चतुर्थीअवये / अव्यैअविभ्याम्अविभ्यः
पञ्चमीअवेः / अव्याःअविभ्याम्अविभ्यः
षष्ठीअवेः / अव्याःअव्योःअवीनाम्
सप्तमीअवौ / अव्याम्अव्योःअविषु
सम्बोधनहे अवेहे अवीहे अवयः

अर्थ: भेड़
संस्कृत: पर्याय: रजस्वला, स्त्रीधर्मिणी, आत्रेयी, मलिनी, पुष्पवती

📚 अमरकोश में:
• रजस्वला स्त्री (२.६.२०) — पर्याय: रजस्वला, स्त्रीधर्मिणी, आत्रेयी, मलिनी, पुष्पवती

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें