🕉️ 23 November 2026, Monday · 05:09:15 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

चर्चिका (स्त्रीलिङ्ग)

चर्च् - अङ् - टाप्, चर्चा - कन् - टाप्, इत्वम्

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाचर्चिकाचर्चिकेचर्चिकाः
द्वितीयाचर्चिकाम्चर्चिकेचर्चिकाः
तृतीयाचर्चिकयाचर्चिकाभ्याम्चर्चिकाभिः
चतुर्थीचर्चिकायैचर्चिकाभ्याम्चर्चिकाभ्यः
पञ्चमीचर्चिकायाःचर्चिकाभ्याम्चर्चिकाभ्यः
षष्ठीचर्चिकायाःचर्चिकयोःचर्चिकानाम्
सप्तमीचर्चिकायाम्चर्चिकयोःचर्चिकासु
सम्बोधनहे चर्चिकेहे चर्चिकेहे चर्चिकाः

अर्थ: चर्च् - अङ् - टाप्, चर्चा - कन् - टाप्, इत्वम्
संस्कृत: पर्याय: कर्ममोटी, चामुण्डा, चर्ममुण्डा

📚 अमरकोश में:

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬