🕉️ 21 November 2026, Saturday · 01:22:56 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अकाण्ड (पुंलिङ्ग)

"आकस्मिक, अप्रत्याशित"

🔎 आपका लिखा रूप अकाण्डे = सप्तमी विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअकाण्डःअकाण्डौअकाण्डाः
द्वितीयाअकाण्डम्अकाण्डौअकाण्डान्
तृतीयाअकाण्डेनअकाण्डाभ्याम्अकाण्डैः
चतुर्थीअकाण्डायअकाण्डाभ्याम्अकाण्डेभ्यः
पञ्चमीअकाण्डात् / अकाण्डाद्अकाण्डाभ्याम्अकाण्डेभ्यः
षष्ठीअकाण्डस्यअकाण्डयोःअकाण्डानाम्
सप्तमीअकाण्डेअकाण्डयोःअकाण्डेषु
सम्बोधनहे अकाण्डहे अकाण्डौहे अकाण्डाः

अर्थ: "आकस्मिक, अप्रत्याशित"

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकाण्ड (नपुंसकलिङ्ग)

"आकस्मिक, अप्रत्याशित"

🔎 आपका लिखा रूप अकाण्डे = सप्तमी विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअकाण्डम्अकाण्डेअकाण्डानि
द्वितीयाअकाण्डम्अकाण्डेअकाण्डानि
तृतीयाअकाण्डेनअकाण्डाभ्याम्अकाण्डैः
चतुर्थीअकाण्डायअकाण्डाभ्याम्अकाण्डेभ्यः
पञ्चमीअकाण्डात् / अकाण्डाद्अकाण्डाभ्याम्अकाण्डेभ्यः
षष्ठीअकाण्डस्यअकाण्डयोःअकाण्डानाम्
सप्तमीअकाण्डेअकाण्डयोःअकाण्डेषु
सम्बोधनहे अकाण्डहे अकाण्डेहे अकाण्डानि

अर्थ: "आकस्मिक, अप्रत्याशित"

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें