🕉️ 19 November 2026, Thursday · 08:18:14 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अक्का (स्त्रीलिङ्ग)

माता, माँ

🔎 आपका लिखा रूप अक्के = प्रथमा विभक्ति, द्विवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअक्काअक्केअक्काः
द्वितीयाअक्काम्अक्केअक्काः
तृतीयाअक्कयाअक्काभ्याम्अक्काभिः
चतुर्थीअक्कायैअक्काभ्याम्अक्काभ्यः
पञ्चमीअक्कायाःअक्काभ्याम्अक्काभ्यः
षष्ठीअक्कायाःअक्कयोःअक्कानाम्
सप्तमीअक्कायाम्अक्कयोःअक्कासु
सम्बोधनहे अक्केहे अक्केहे अक्काः

अर्थ: माता, माँ
संस्कृत: स्त्री, माता

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अक्क (पुंलिङ्ग)

भंडार-गृह

🔎 आपका लिखा रूप अक्के = सप्तमी विभक्ति, एकवचन (रंगीन खाना)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअक्कःअक्कौअक्काः
द्वितीयाअक्कम्अक्कौअक्कान्
तृतीयाअक्केनअक्काभ्याम्अक्कैः
चतुर्थीअक्कायअक्काभ्याम्अक्केभ्यः
पञ्चमीअक्कात् / अक्काद्अक्काभ्याम्अक्केभ्यः
षष्ठीअक्कस्यअक्कयोःअक्कानाम्
सप्तमीअक्केअक्कयोःअक्केषु
सम्बोधनहे अक्कहे अक्कौहे अक्काः

अर्थ: भंडार-गृह

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें