🕉️ 21 November 2026, Saturday · 05:59:02 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अक्षयवट (पुंलिङ्ग)

अक्षय ("जिसका नाश न हो, अनश्वर) + वट (बड़ का पेड़)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअक्षयवटःअक्षयवटौअक्षयवटाः
द्वितीयाअक्षयवटम्अक्षयवटौअक्षयवटान्
तृतीयाअक्षयवटेनअक्षयवटाभ्याम्अक्षयवटैः
चतुर्थीअक्षयवटायअक्षयवटाभ्याम्अक्षयवटेभ्यः
पञ्चमीअक्षयवटात् / अक्षयवटाद्अक्षयवटाभ्याम्अक्षयवटेभ्यः
षष्ठीअक्षयवटस्यअक्षयवटयोःअक्षयवटानाम्
सप्तमीअक्षयवटेअक्षयवटयोःअक्षयवटेषु
सम्बोधनहे अक्षयवटहे अक्षयवटौहे अक्षयवटाः

अर्थ: अक्षय ("जिसका नाश न हो, अनश्वर) + वट (बड़ का पेड़)
English: ‘undecaying Banyan’, N. of a very ancient sacred tree, RTL. 337.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें