🕉️ 19 November 2026, Thursday · 01:13:10 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अगति (स्त्रीलिङ्ग)

- प्रवेश न होना

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअगतिःअगतीअगतयः
द्वितीयाअगतिम्अगतीअगतीः
तृतीयाअगत्याअगतिभ्याम्अगतिभिः
चतुर्थीअगतये / अगत्यैअगतिभ्याम्अगतिभ्यः
पञ्चमीअगतेः / अगत्याःअगतिभ्याम्अगतिभ्यः
षष्ठीअगतेः / अगत्याःअगत्योःअगतीनाम्
सप्तमीअगतौ / अगत्याम्अगत्योःअगतिषु
सम्बोधनहे अगतेहे अगतीहे अगतयः

अर्थ: - प्रवेश न होना

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अगति (पुंलिङ्ग)

- प्रवेश न होना

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअगतिःअगतीअगतयः
द्वितीयाअगतिम्अगतीअगतीन्
तृतीयाअगतिनाअगतिभ्याम्अगतिभिः
चतुर्थीअगतयेअगतिभ्याम्अगतिभ्यः
पञ्चमीअगतेःअगतिभ्याम्अगतिभ्यः
षष्ठीअगतेःअगत्योःअगतीनाम्
सप्तमीअगतौअगत्योःअगतिषु
सम्बोधनहे अगतेहे अगतीहे अगतयः

अर्थ: - प्रवेश न होना
English: not going, halting, without resource, helpless

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अगति (नपुंसकलिङ्ग)

- प्रवेश न होना

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअगतिअगतिनीअगतीनि
द्वितीयाअगतिअगतिनीअगतीनि
तृतीयाअगतिनाअगतिभ्याम्अगतिभिः
चतुर्थीअगतिने / अगतयेअगतिभ्याम्अगतिभ्यः
पञ्चमीअगतिनः / अगतेःअगतिभ्याम्अगतिभ्यः
षष्ठीअगतिनः / अगतेःअगतिनोः / अगत्योःअगतीनाम्
सप्तमीअगतिनि / अगतौअगतिनोः / अगत्योःअगतिषु
सम्बोधनहे अगति / हे अगतेहे अगतिनीहे अगतीनि

अर्थ: - प्रवेश न होना
English: not going, halting, without resource, helpless

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें