🕉️ 19 November 2026, Thursday · 04:17:38 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अगम्य (पुंलिङ्ग)

दुर्गम, न जाने योग्य, पहुँच के बाहर

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअगम्यःअगम्यौअगम्याः
द्वितीयाअगम्यम्अगम्यौअगम्यान्
तृतीयाअगम्येनअगम्याभ्याम्अगम्यैः
चतुर्थीअगम्यायअगम्याभ्याम्अगम्येभ्यः
पञ्चमीअगम्यात् / अगम्याद्अगम्याभ्याम्अगम्येभ्यः
षष्ठीअगम्यस्यअगम्ययोःअगम्यानाम्
सप्तमीअगम्येअगम्ययोःअगम्येषु
सम्बोधनहे अगम्यहे अगम्यौहे अगम्याः

अर्थ: दुर्गम, न जाने योग्य, पहुँच के बाहर

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अगम्य (नपुंसकलिङ्ग)

दुर्गम, न जाने योग्य, पहुँच के बाहर

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअगम्यम्अगम्येअगम्यानि
द्वितीयाअगम्यम्अगम्येअगम्यानि
तृतीयाअगम्येनअगम्याभ्याम्अगम्यैः
चतुर्थीअगम्यायअगम्याभ्याम्अगम्येभ्यः
पञ्चमीअगम्यात् / अगम्याद्अगम्याभ्याम्अगम्येभ्यः
षष्ठीअगम्यस्यअगम्ययोःअगम्यानाम्
सप्तमीअगम्येअगम्ययोःअगम्येषु
सम्बोधनहे अगम्यहे अगम्येहे अगम्यानि

अर्थ: दुर्गम, न जाने योग्य, पहुँच के बाहर

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें