🕉️ 20 November 2026, Friday · 12:54:40 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अघकृत् (पुंलिङ्ग)

अघ (कुकृत्य, अपराध) + कृत् (विशेषण आदि बनते है)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअघकृत् / अघकृद्अघकृतौअघकृतः
द्वितीयाअघकृतम्अघकृतौअघकृतः
तृतीयाअघकृताअघकृद्भ्याम्अघकृद्भिः
चतुर्थीअघकृतेअघकृद्भ्याम्अघकृद्भ्यः
पञ्चमीअघकृतःअघकृद्भ्याम्अघकृद्भ्यः
षष्ठीअघकृतःअघकृतोःअघकृताम्
सप्तमीअघकृतिअघकृतोःअघकृत्सु
सम्बोधनहे अघकृत् / हे अघकृद्हे अघकृतौहे अघकृतः

अर्थ: अघ (कुकृत्य, अपराध) + कृत् (विशेषण आदि बनते है)
English: doing evil or harm, an evil-doer, AV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अघकृत् (नपुंसकलिङ्ग)

अघ (कुकृत्य, अपराध) + कृत् (विशेषण आदि बनते है)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअघकृत् / अघकृद्अघकृतीअघकृन्ति
द्वितीयाअघकृत् / अघकृद्अघकृतीअघकृन्ति / अघकानि
तृतीयाअघक्ना / अघकृताअघकृद्भ्याम् / अघकभ्याम्अघकृद्भिः / अघकभिः
चतुर्थीअघक्ने / अघकृतेअघकृद्भ्याम् / अघकभ्याम्अघकृद्भ्यः / अघकभ्यः
पञ्चमीअघक्नः / अघकृतःअघकृद्भ्याम् / अघकभ्याम्अघकृद्भ्यः / अघकभ्यः
षष्ठीअघक्नः / अघकृतःअघक्नोः / अघकृतोःअघक्नाम् / अघकृताम्
सप्तमीअघकनि / अघक्नि / अघकृतिअघक्नोः / अघकृतोःअघकृत्सु / अघकसु
सम्बोधनहे अघकृत् / हे अघकृद्हे अघकृतीहे अघकृन्ति

अर्थ: अघ (कुकृत्य, अपराध) + कृत् (विशेषण आदि बनते है)
English: doing evil or harm, an evil-doer, AV.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें