🕉️ 21 November 2026, Saturday · 03:21:42 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अघायुस् (पुंलिङ्ग)

गर्हित जीवन बिताने वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअघायूःअघायुसौअघायुसः
द्वितीयाअघायुसम्अघायुसौअघायुसः
तृतीयाअघायुसाअघायूर्भ्याम्अघायूर्भिः
चतुर्थीअघायुसेअघायूर्भ्याम्अघायूर्भ्यः
पञ्चमीअघायुसःअघायूर्भ्याम्अघायूर्भ्यः
षष्ठीअघायुसःअघायुसोःअघायुसाम्
सप्तमीअघायुसिअघायुसोःअघायूःषु / अघायूष्षु
सम्बोधनहे अघायूःहे अघायुसौहे अघायुसः

अर्थ: गर्हित जीवन बिताने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अघायुस् (स्त्रीलिङ्ग)

गर्हित जीवन बिताने वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअघायुाःअघायुसौअघायुसः
द्वितीयाअघायुसम्अघायुसौअघायुसः
तृतीयाअघायुसाअघायुोभ्याम्अघायुोभिः
चतुर्थीअघायुसेअघायुोभ्याम्अघायुोभ्यः
पञ्चमीअघायुसःअघायुोभ्याम्अघायुोभ्यः
षष्ठीअघायुसःअघायुसोःअघायुसाम्
सप्तमीअघायुसिअघायुसोःअघायुस्सु / अघायुःसु
सम्बोधनहे अघायुःहे अघायुसौहे अघायुसः

अर्थ: गर्हित जीवन बिताने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अघायुस् (नपुंसकलिङ्ग)

गर्हित जीवन बिताने वाला

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअघायुःअघायुसीअघायुांसि
द्वितीयाअघायुःअघायुसीअघायुांसि
तृतीयाअघायुसाअघायुोभ्याम्अघायुोभिः
चतुर्थीअघायुसेअघायुोभ्याम्अघायुोभ्यः
पञ्चमीअघायुसःअघायुोभ्याम्अघायुोभ्यः
षष्ठीअघायुसःअघायुसोःअघायुसाम्
सप्तमीअघायुसिअघायुसोःअघायुस्सु / अघायुःसु
सम्बोधनहे अघायुःहे अघायुसीहे अघायुांसि

अर्थ: गर्हित जीवन बिताने वाला

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें