🕉️ 20 November 2026, Friday · 05:01:26 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अज्ञात (पुंलिङ्ग)

"न्अ जाना हुआ, अप्रत्याशित, अनजान"

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअज्ञातःअज्ञातौअज्ञाताः
द्वितीयाअज्ञातम्अज्ञातौअज्ञातान्
तृतीयाअज्ञातेनअज्ञाताभ्याम्अज्ञातैः
चतुर्थीअज्ञातायअज्ञाताभ्याम्अज्ञातेभ्यः
पञ्चमीअज्ञातात् / अज्ञाताद्अज्ञाताभ्याम्अज्ञातेभ्यः
षष्ठीअज्ञातस्यअज्ञातयोःअज्ञातानाम्
सप्तमीअज्ञातेअज्ञातयोःअज्ञातेषु
सम्बोधनहे अज्ञातहे अज्ञातौहे अज्ञाताः

अर्थ: "न्अ जाना हुआ, अप्रत्याशित, अनजान"

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अज्ञात (नपुंसकलिङ्ग)

"न्अ जाना हुआ, अप्रत्याशित, अनजान"

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअज्ञातम्अज्ञातेअज्ञातानि
द्वितीयाअज्ञातम्अज्ञातेअज्ञातानि
तृतीयाअज्ञातेनअज्ञाताभ्याम्अज्ञातैः
चतुर्थीअज्ञातायअज्ञाताभ्याम्अज्ञातेभ्यः
पञ्चमीअज्ञातात् / अज्ञाताद्अज्ञाताभ्याम्अज्ञातेभ्यः
षष्ठीअज्ञातस्यअज्ञातयोःअज्ञातानाम्
सप्तमीअज्ञातेअज्ञातयोःअज्ञातेषु
सम्बोधनहे अज्ञातहे अज्ञातेहे अज्ञातानि

अर्थ: "न्अ जाना हुआ, अप्रत्याशित, अनजान"

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें