🕉️ 20 November 2026, Friday · 10:17:37 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अञ्जसी (स्त्रीलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअञ्जसीअञ्जस्यौअञ्जस्यः
द्वितीयाअञ्जसीम्अञ्जस्यौअञ्जसीः
तृतीयाअञ्जस्याअञ्जसीभ्याम्अञ्जसीभिः
चतुर्थीअञ्जस्यैअञ्जसीभ्याम्अञ्जसीभ्यः
पञ्चमीअञ्जस्याःअञ्जसीभ्याम्अञ्जसीभ्यः
षष्ठीअञ्जस्याःअञ्जस्योःअञ्जसीनाम्
सप्तमीअञ्जस्याम्अञ्जस्योःअञ्जसीषु
सम्बोधनहे अञ्जसिहे अञ्जस्यौहे अञ्जस्यः

अर्थ: —
English: N. of a heavenly river, RV. i, 104, 4.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें