🕉️ 19 November 2026, Thursday · 04:20:17 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अणव्य (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअणव्यम्अणव्येअणव्यानि
द्वितीयाअणव्यम्अणव्येअणव्यानि
तृतीयाअणव्येनअणव्याभ्याम्अणव्यैः
चतुर्थीअणव्यायअणव्याभ्याम्अणव्येभ्यः
पञ्चमीअणव्यात् / अणव्याद्अणव्याभ्याम्अणव्येभ्यः
षष्ठीअणव्यस्यअणव्ययोःअणव्यानाम्
सप्तमीअणव्येअणव्ययोःअणव्येषु
सम्बोधनहे अणव्यहे अणव्येहे अणव्यानि

अर्थ: —
संस्कृत: पर्याय: अणवीन
English: a field of (अणु) Panicum Miliaceum, Pāṇ. v, 2, 4

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें