🕉️ 22 November 2026, Sunday · 02:51:46 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अतिनु (पुंलिङ्ग)

- अतिक्रान्तः नावम्

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअतिनुःअतिनूअतिनवः
द्वितीयाअतिनुम्अतिनूअतिनून्
तृतीयाअतिनुनाअतिनुभ्याम्अतिनुभिः
चतुर्थीअतिनवेअतिनुभ्याम्अतिनुभ्यः
पञ्चमीअतिनोःअतिनुभ्याम्अतिनुभ्यः
षष्ठीअतिनोःअतिन्वोःअतिनूनाम्
सप्तमीअतिनौअतिन्वोःअतिनुषु
सम्बोधनहे अतिनोहे अतिनूहे अतिनवः

अर्थ: - अतिक्रान्तः नावम्
संस्कृत: पर्याय: अतीतनौक

📚 अमरकोश में:
• नाव को पार कर गया (जल) (१.१०.१४) — पर्याय: अतीतनौक

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अतिनु (स्त्रीलिङ्ग)

- अतिक्रान्तः नावम्

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअतिनुःअतिनूअतिनवः
द्वितीयाअतिनुम्अतिनूअतिनूः
तृतीयाअतिन्वाअतिनुभ्याम्अतिनुभिः
चतुर्थीअतिनवे / अतिन्वैअतिनुभ्याम्अतिनुभ्यः
पञ्चमीअतिनोः / अतिन्वाःअतिनुभ्याम्अतिनुभ्यः
षष्ठीअतिनोः / अतिन्वाःअतिन्वोःअतिनूनाम्
सप्तमीअतिनौ / अतिन्वाम्अतिन्वोःअतिनुषु
सम्बोधनहे अतिनोहे अतिनूहे अतिनवः

अर्थ: - अतिक्रान्तः नावम्
संस्कृत: पर्याय: अतीतनौक

📚 अमरकोश में:
• नाव को पार कर गया (जल) (१.१०.१४) — पर्याय: अतीतनौक

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अतिनु (नपुंसकलिङ्ग)

- अतिक्रान्तः नावम्

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअतिनुअतिनुनीअतिनूनि
द्वितीयाअतिनुअतिनुनीअतिनूनि
तृतीयाअतिनुनाअतिनुभ्याम्अतिनुभिः
चतुर्थीअतिनुने / अतिनवेअतिनुभ्याम्अतिनुभ्यः
पञ्चमीअतिनुनः / अतिनोःअतिनुभ्याम्अतिनुभ्यः
षष्ठीअतिनुनः / अतिनोःअतिनुनोः / अतिन्वोःअतिनूनाम्
सप्तमीअतिनुनि / अतिनौअतिनुनोः / अतिन्वोःअतिनुषु
सम्बोधनहे अतिनु / हे अतिनोहे अतिनुनीहे अतिनूनि

अर्थ: - अतिक्रान्तः नावम्
संस्कृत: पर्याय: अतीतनौक

📚 अमरकोश में:
• नाव को पार कर गया (जल) (१.१०.१४) — पर्याय: अतीतनौक

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें