🕉️ 21 November 2026, Saturday · 03:21:33 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अत्तिका (स्त्रीलिङ्ग)

स्वार्थे कन् च" बड़ी बहन आदि

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअत्तिकाअत्तिकेअत्तिकाः
द्वितीयाअत्तिकाम्अत्तिकेअत्तिकाः
तृतीयाअत्तिकयाअत्तिकाभ्याम्अत्तिकाभिः
चतुर्थीअत्तिकायैअत्तिकाभ्याम्अत्तिकाभ्यः
पञ्चमीअत्तिकायाःअत्तिकाभ्याम्अत्तिकाभ्यः
षष्ठीअत्तिकायाःअत्तिकयोःअत्तिकानाम्
सप्तमीअत्तिकायाम्अत्तिकयोःअत्तिकासु
सम्बोधनहे अत्तिकेहे अत्तिकेहे अत्तिकाः

अर्थ: स्वार्थे कन् च" बड़ी बहन आदि

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें