🕉️ 20 November 2026, Friday · 08:14:09 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अत्रत्य (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअत्रत्यःअत्रत्यौअत्रत्याः
द्वितीयाअत्रत्यम्अत्रत्यौअत्रत्यान्
तृतीयाअत्रत्येनअत्रत्याभ्याम्अत्रत्यैः
चतुर्थीअत्रत्यायअत्रत्याभ्याम्अत्रत्येभ्यः
पञ्चमीअत्रत्यात् / अत्रत्याद्अत्रत्याभ्याम्अत्रत्येभ्यः
षष्ठीअत्रत्यस्यअत्रत्ययोःअत्रत्यानाम्
सप्तमीअत्रत्येअत्रत्ययोःअत्रत्येषु
सम्बोधनहे अत्रत्यहे अत्रत्यौहे अत्रत्याः

अर्थ: —
English: connected with this place, produced or found here, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अत्रत्य (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअत्रत्यम्अत्रत्येअत्रत्यानि
द्वितीयाअत्रत्यम्अत्रत्येअत्रत्यानि
तृतीयाअत्रत्येनअत्रत्याभ्याम्अत्रत्यैः
चतुर्थीअत्रत्यायअत्रत्याभ्याम्अत्रत्येभ्यः
पञ्चमीअत्रत्यात् / अत्रत्याद्अत्रत्याभ्याम्अत्रत्येभ्यः
षष्ठीअत्रत्यस्यअत्रत्ययोःअत्रत्यानाम्
सप्तमीअत्रत्येअत्रत्ययोःअत्रत्येषु
सम्बोधनहे अत्रत्यहे अत्रत्येहे अत्रत्यानि

अर्थ: —
English: connected with this place, produced or found here, L.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें