🕉️ 20 November 2026, Friday · 08:36:46 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अद्रिज (नपुंसकलिङ्ग)

लाल खड़िया

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअद्रिजम्अद्रिजेअद्रिजानि
द्वितीयाअद्रिजम्अद्रिजेअद्रिजानि
तृतीयाअद्रिजेनअद्रिजाभ्याम्अद्रिजैः
चतुर्थीअद्रिजायअद्रिजाभ्याम्अद्रिजेभ्यः
पञ्चमीअद्रिजात् / अद्रिजाद्अद्रिजाभ्याम्अद्रिजेभ्यः
षष्ठीअद्रिजस्यअद्रिजयोःअद्रिजानाम्
सप्तमीअद्रिजेअद्रिजयोःअद्रिजेषु
सम्बोधनहे अद्रिजहे अद्रिजेहे अद्रिजानि

अर्थ: लाल खड़िया

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अद्रिज (पुंलिङ्ग)

लाल खड़िया

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअद्रिजःअद्रिजौअद्रिजाः
द्वितीयाअद्रिजम्अद्रिजौअद्रिजान्
तृतीयाअद्रिजेनअद्रिजाभ्याम्अद्रिजैः
चतुर्थीअद्रिजायअद्रिजाभ्याम्अद्रिजेभ्यः
पञ्चमीअद्रिजात् / अद्रिजाद्अद्रिजाभ्याम्अद्रिजेभ्यः
षष्ठीअद्रिजस्यअद्रिजयोःअद्रिजानाम्
सप्तमीअद्रिजेअद्रिजयोःअद्रिजेषु
सम्बोधनहे अद्रिजहे अद्रिजौहे अद्रिजाः

अर्थ: लाल खड़िया
English: produced from or found among rocks or mountains

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें