🕉️ 21 November 2026, Saturday · 04:08:45 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अधर्ममय (पुंलिङ्ग)

अधर्म (बेईमानी, दुष्टता) + मय (एक दानव)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअधर्ममयःअधर्ममयौअधर्ममयाः
द्वितीयाअधर्ममयम्अधर्ममयौअधर्ममयान्
तृतीयाअधर्ममयेणअधर्ममयाभ्याम्अधर्ममयैः
चतुर्थीअधर्ममयायअधर्ममयाभ्याम्अधर्ममयेभ्यः
पञ्चमीअधर्ममयात् / अधर्ममयाद्अधर्ममयाभ्याम्अधर्ममयेभ्यः
षष्ठीअधर्ममयस्यअधर्ममययोःअधर्ममयाणाम्
सप्तमीअधर्ममयेअधर्ममययोःअधर्ममयेषु
सम्बोधनहे अधर्ममयहे अधर्ममयौहे अधर्ममयाः

अर्थ: अधर्म (बेईमानी, दुष्टता) + मय (एक दानव)
English: made up of wickedness, ŚBr. xiv.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अधर्ममय (नपुंसकलिङ्ग)

अधर्म (बेईमानी, दुष्टता) + मय (उदा.कनकमय, काष्ठमय)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअधर्ममयम्अधर्ममयेअधर्ममयाणि
द्वितीयाअधर्ममयम्अधर्ममयेअधर्ममयाणि
तृतीयाअधर्ममयेणअधर्ममयाभ्याम्अधर्ममयैः
चतुर्थीअधर्ममयायअधर्ममयाभ्याम्अधर्ममयेभ्यः
पञ्चमीअधर्ममयात् / अधर्ममयाद्अधर्ममयाभ्याम्अधर्ममयेभ्यः
षष्ठीअधर्ममयस्यअधर्ममययोःअधर्ममयाणाम्
सप्तमीअधर्ममयेअधर्ममययोःअधर्ममयेषु
सम्बोधनहे अधर्ममयहे अधर्ममयेहे अधर्ममयाणि

अर्थ: अधर्म (बेईमानी, दुष्टता) + मय (उदा.कनकमय, काष्ठमय)
English: made up of wickedness, ŚBr. xiv.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें