🕉️ 20 November 2026, Friday · 06:26:05 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अनन्यभव (पुंलिङ्ग)

अनन्य (- न अन्यः) + भव (होना, होने की स्थिति)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअनन्यभवःअनन्यभवौअनन्यभवाः
द्वितीयाअनन्यभवम्अनन्यभवौअनन्यभवान्
तृतीयाअनन्यभवेनअनन्यभवाभ्याम्अनन्यभवैः
चतुर्थीअनन्यभवायअनन्यभवाभ्याम्अनन्यभवेभ्यः
पञ्चमीअनन्यभवात् / अनन्यभवाद्अनन्यभवाभ्याम्अनन्यभवेभ्यः
षष्ठीअनन्यभवस्यअनन्यभवयोःअनन्यभवानाम्
सप्तमीअनन्यभवेअनन्यभवयोःअनन्यभवेषु
सम्बोधनहे अनन्यभवहे अनन्यभवौहे अनन्यभवाः

अर्थ: अनन्य (- न अन्यः) + भव (होना, होने की स्थिति)
English: originating in or with no other.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अनन्यभव (नपुंसकलिङ्ग)

अनन्य (- न अन्यः) + भव (होना, होने की स्थिति)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअनन्यभवम्अनन्यभवेअनन्यभवानि
द्वितीयाअनन्यभवम्अनन्यभवेअनन्यभवानि
तृतीयाअनन्यभवेनअनन्यभवाभ्याम्अनन्यभवैः
चतुर्थीअनन्यभवायअनन्यभवाभ्याम्अनन्यभवेभ्यः
पञ्चमीअनन्यभवात् / अनन्यभवाद्अनन्यभवाभ्याम्अनन्यभवेभ्यः
षष्ठीअनन्यभवस्यअनन्यभवयोःअनन्यभवानाम्
सप्तमीअनन्यभवेअनन्यभवयोःअनन्यभवेषु
सम्बोधनहे अनन्यभवहे अनन्यभवेहे अनन्यभवानि

अर्थ: अनन्य (- न अन्यः) + भव (होना, होने की स्थिति)
English: originating in or with no other.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें