🕉️ 22 November 2026, Sunday · 10:52:30 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अनन्यभाव (पुंलिङ्ग)

अनन्य (- न अन्यः) + भाव (होना, सत्ता)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअनन्यभावःअनन्यभावौअनन्यभावाः
द्वितीयाअनन्यभावम्अनन्यभावौअनन्यभावान्
तृतीयाअनन्यभावेनअनन्यभावाभ्याम्अनन्यभावैः
चतुर्थीअनन्यभावायअनन्यभावाभ्याम्अनन्यभावेभ्यः
पञ्चमीअनन्यभावात् / अनन्यभावाद्अनन्यभावाभ्याम्अनन्यभावेभ्यः
षष्ठीअनन्यभावस्यअनन्यभावयोःअनन्यभावानाम्
सप्तमीअनन्यभावेअनन्यभावयोःअनन्यभावेषु
सम्बोधनहे अनन्यभावहे अनन्यभावौहे अनन्यभावाः

अर्थ: अनन्य (- न अन्यः) + भाव (होना, सत्ता)
English: thinking of the only one i.e. of the Supreme Spirit.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अनन्यभाव (नपुंसकलिङ्ग)

अनन्य (- न अन्यः) + भाव (भावना, संवेग)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअनन्यभावम्अनन्यभावेअनन्यभावानि
द्वितीयाअनन्यभावम्अनन्यभावेअनन्यभावानि
तृतीयाअनन्यभावेनअनन्यभावाभ्याम्अनन्यभावैः
चतुर्थीअनन्यभावायअनन्यभावाभ्याम्अनन्यभावेभ्यः
पञ्चमीअनन्यभावात् / अनन्यभावाद्अनन्यभावाभ्याम्अनन्यभावेभ्यः
षष्ठीअनन्यभावस्यअनन्यभावयोःअनन्यभावानाम्
सप्तमीअनन्यभावेअनन्यभावयोःअनन्यभावेषु
सम्बोधनहे अनन्यभावहे अनन्यभावेहे अनन्यभावानि

अर्थ: अनन्य (- न अन्यः) + भाव (भावना, संवेग)
English: thinking of the only one i.e. of the Supreme Spirit.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬