🕉️ 22 November 2026, Sunday · 02:47:29 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अनन्ययोग (पुंलिङ्ग)

अनन्य (- न अन्यः) + योग (युज् भावादौ घञ्, कुत्वम्)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअनन्ययोगःअनन्ययोगौअनन्ययोगाः
द्वितीयाअनन्ययोगम्अनन्ययोगौअनन्ययोगान्
तृतीयाअनन्ययोगेनअनन्ययोगाभ्याम्अनन्ययोगैः
चतुर्थीअनन्ययोगायअनन्ययोगाभ्याम्अनन्ययोगेभ्यः
पञ्चमीअनन्ययोगात् / अनन्ययोगाद्अनन्ययोगाभ्याम्अनन्ययोगेभ्यः
षष्ठीअनन्ययोगस्यअनन्ययोगयोःअनन्ययोगानाम्
सप्तमीअनन्ययोगेअनन्ययोगयोःअनन्ययोगेषु
सम्बोधनहे अनन्ययोगहे अनन्ययोगौहे अनन्ययोगाः

अर्थ: अनन्य (- न अन्यः) + योग (युज् भावादौ घञ्, कुत्वम्)
English: not suitable to any others

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬