🕉️ 22 November 2026, Sunday · 07:10:07 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अनुयोज्य (पुंलिङ्ग)

सेवक

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअनुयोज्यःअनुयोज्यौअनुयोज्याः
द्वितीयाअनुयोज्यम्अनुयोज्यौअनुयोज्यान्
तृतीयाअनुयोज्येनअनुयोज्याभ्याम्अनुयोज्यैः
चतुर्थीअनुयोज्यायअनुयोज्याभ्याम्अनुयोज्येभ्यः
पञ्चमीअनुयोज्यात् / अनुयोज्याद्अनुयोज्याभ्याम्अनुयोज्येभ्यः
षष्ठीअनुयोज्यस्यअनुयोज्ययोःअनुयोज्यानाम्
सप्तमीअनुयोज्येअनुयोज्ययोःअनुयोज्येषु
सम्बोधनहे अनुयोज्यहे अनुयोज्यौहे अनुयोज्याः

अर्थ: सेवक

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अनुयोज्य (नपुंसकलिङ्ग)

सेवक

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअनुयोज्यम्अनुयोज्येअनुयोज्यानि
द्वितीयाअनुयोज्यम्अनुयोज्येअनुयोज्यानि
तृतीयाअनुयोज्येनअनुयोज्याभ्याम्अनुयोज्यैः
चतुर्थीअनुयोज्यायअनुयोज्याभ्याम्अनुयोज्येभ्यः
पञ्चमीअनुयोज्यात् / अनुयोज्याद्अनुयोज्याभ्याम्अनुयोज्येभ्यः
षष्ठीअनुयोज्यस्यअनुयोज्ययोःअनुयोज्यानाम्
सप्तमीअनुयोज्येअनुयोज्ययोःअनुयोज्येषु
सम्बोधनहे अनुयोज्यहे अनुयोज्येहे अनुयोज्यानि

अर्थ: सेवक
English: to be examined or questioned, Mn.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬