🕉️ 22 November 2026, Sunday · 12:26:34 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अन्तितम (पुंलिङ्ग)

अन्ति (बड़ी बहन) + तम (राहु का विशेषण)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअन्तितमःअन्तितमौअन्तितमे
द्वितीयाअन्तितमम्अन्तितमौअन्तितमान्
तृतीयाअन्तितमेनअन्तितमाभ्याम्अन्तितमैः
चतुर्थीअन्तितमस्मैअन्तितमाभ्याम्अन्तितमेभ्यः
पञ्चमीअन्तितमस्मात् / अन्तितमस्माद्अन्तितमाभ्याम्अन्तितमेभ्यः
षष्ठीअन्तितमस्यअन्तितमयोःअन्तितमेषाम्
सप्तमीअन्तितमस्मिन्अन्तितमयोःअन्तितमेषु
सम्बोधनहे अन्तितमहे अन्तितमौहे अन्तितमे

अर्थ: अन्ति (बड़ी बहन) + तम (राहु का विशेषण)
English: very near, Pāṇ. Comm.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अन्तितम (नपुंसकलिङ्ग)

अन्ति (बड़ी बहन) + तम (अन्धकार)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअन्तितमत् / अन्तितमद्अन्तितमेअन्तितमानि
द्वितीयाअन्तितमत् / अन्तितमद्अन्तितमेअन्तितमानि
तृतीयाअन्तितमेनअन्तितमाभ्याम्अन्तितमैः
चतुर्थीअन्तितमस्मैअन्तितमाभ्याम्अन्तितमेभ्यः
पञ्चमीअन्तितमस्मात् / अन्तितमस्माद्अन्तितमाभ्याम्अन्तितमेभ्यः
षष्ठीअन्तितमस्यअन्तितमयोःअन्तितमेषाम्
सप्तमीअन्तितमस्मिन्अन्तितमयोःअन्तितमेषु
सम्बोधनहे अन्तितमत् / हे अन्तितमद्हे अन्तितमेहे अन्तितमानि

अर्थ: अन्ति (बड़ी बहन) + तम (अन्धकार)
English: very near, Pāṇ. Comm.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें