🕉️ 23 November 2026, Monday · 02:17:02 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अन्नाद्य (नपुंसकलिङ्ग)

अन्न (वा " सामान्यतः भोजन) + अद्य (भोजन, खाने के योग्य पदार्थ)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअन्नाद्यम्अन्नाद्येअन्नाद्यानि
द्वितीयाअन्नाद्यम्अन्नाद्येअन्नाद्यानि
तृतीयाअन्नाद्येनअन्नाद्याभ्याम्अन्नाद्यैः
चतुर्थीअन्नाद्यायअन्नाद्याभ्याम्अन्नाद्येभ्यः
पञ्चमीअन्नाद्यात् / अन्नाद्याद्अन्नाद्याभ्याम्अन्नाद्येभ्यः
षष्ठीअन्नाद्यस्यअन्नाद्ययोःअन्नाद्यानाम्
सप्तमीअन्नाद्येअन्नाद्ययोःअन्नाद्येषु
सम्बोधनहे अन्नाद्यहे अन्नाद्येहे अन्नाद्यानि

अर्थ: अन्न (वा " सामान्यतः भोजन) + अद्य (भोजन, खाने के योग्य पदार्थ)
English: food in general, proper food.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬