🕉️ 19 November 2026, Thursday · 05:01:41 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अपराध (पुंलिङ्ग)

अपराध, दोष, जुर्म, पाप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअपराधःअपराधौअपराधाः
द्वितीयाअपराधम्अपराधौअपराधान्
तृतीयाअपराधेनअपराधाभ्याम्अपराधैः
चतुर्थीअपराधायअपराधाभ्याम्अपराधेभ्यः
पञ्चमीअपराधात् / अपराधाद्अपराधाभ्याम्अपराधेभ्यः
षष्ठीअपराधस्यअपराधयोःअपराधानाम्
सप्तमीअपराधेअपराधयोःअपराधेषु
सम्बोधनहे अपराधहे अपराधौहे अपराधाः

अर्थ: अपराध, दोष, जुर्म, पाप
संस्कृत: पर्याय: आगस्, मन्तु, अभिपन्न, किल्बिष

📚 अमरकोश में:
• अपराध (२.८.२६) — पर्याय: आगस्, मन्तु
• आगस् (३.३.२४५) — पर्याय: पाप

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें