🕉️ 19 November 2026, Thursday · 07:17:07 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अपासु (पुंलिङ्ग)

"निर्जीव,मृत "

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअपासुःअपासूअपासवः
द्वितीयाअपासुम्अपासूअपासून्
तृतीयाअपासुनाअपासुभ्याम्अपासुभिः
चतुर्थीअपासवेअपासुभ्याम्अपासुभ्यः
पञ्चमीअपासोःअपासुभ्याम्अपासुभ्यः
षष्ठीअपासोःअपास्वोःअपासूनाम्
सप्तमीअपासौअपास्वोःअपासुषु
सम्बोधनहे अपासोहे अपासूहे अपासवः

अर्थ: "निर्जीव,मृत "

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अपासु (स्त्रीलिङ्ग)

"निर्जीव,मृत "

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअपासुःअपासूअपासवः
द्वितीयाअपासुम्अपासूअपासूः
तृतीयाअपास्वाअपासुभ्याम्अपासुभिः
चतुर्थीअपासवे / अपास्वैअपासुभ्याम्अपासुभ्यः
पञ्चमीअपासोः / अपास्वाःअपासुभ्याम्अपासुभ्यः
षष्ठीअपासोः / अपास्वाःअपास्वोःअपासूनाम्
सप्तमीअपासौ / अपास्वाम्अपास्वोःअपासुषु
सम्बोधनहे अपासोहे अपासूहे अपासवः

अर्थ: "निर्जीव,मृत "

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अपासु (नपुंसकलिङ्ग)

"निर्जीव,मृत "

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअपासुअपासुनीअपासूनि
द्वितीयाअपासुअपासुनीअपासूनि
तृतीयाअपासुनाअपासुभ्याम्अपासुभिः
चतुर्थीअपासुने / अपासवेअपासुभ्याम्अपासुभ्यः
पञ्चमीअपासुनः / अपासोःअपासुभ्याम्अपासुभ्यः
षष्ठीअपासुनः / अपासोःअपासुनोः / अपास्वोःअपासूनाम्
सप्तमीअपासुनि / अपासौअपासुनोः / अपास्वोःअपासुषु
सम्बोधनहे अपासु / हे अपासोहे अपासुनीहे अपासूनि

अर्थ: "निर्जीव,मृत "

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें