🕉️ 19 November 2026, Thursday · 11:30:26 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अपिधि (स्त्रीलिङ्ग)

छिपाव

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअपिधिःअपिधीअपिधयः
द्वितीयाअपिधिम्अपिधीअपिधीः
तृतीयाअपिध्याअपिधिभ्याम्अपिधिभिः
चतुर्थीअपिधये / अपिध्यैअपिधिभ्याम्अपिधिभ्यः
पञ्चमीअपिधेः / अपिध्याःअपिधिभ्याम्अपिधिभ्यः
षष्ठीअपिधेः / अपिध्याःअपिध्योःअपिधीनाम्
सप्तमीअपिधौ / अपिध्याम्अपिध्योःअपिधिषु
सम्बोधनहे अपिधेहे अपिधीहे अपिधयः

अर्थ: छिपाव

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अपिधि (पुंलिङ्ग)

छिपाव

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअपिधिःअपिधीअपिधयः
द्वितीयाअपिधिम्अपिधीअपिधीन्
तृतीयाअपिधिनाअपिधिभ्याम्अपिधिभिः
चतुर्थीअपिधयेअपिधिभ्याम्अपिधिभ्यः
पञ्चमीअपिधेःअपिधिभ्याम्अपिधिभ्यः
षष्ठीअपिधेःअपिध्योःअपिधीनाम्
सप्तमीअपिधौअपिध्योःअपिधिषु
सम्बोधनहे अपिधेहे अपिधीहे अपिधयः

अर्थ: छिपाव
English: ‘that which is placed upon the fire’, a gift to Agni, RV. i, 127, 7.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें