🕉️ 22 November 2026, Sunday · 10:14:08 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अप्रगल्भ (पुंलिङ्ग)

"साहसहीन,शर्मीला,विनीत "

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअप्रगल्भःअप्रगल्भौअप्रगल्भाः
द्वितीयाअप्रगल्भम्अप्रगल्भौअप्रगल्भान्
तृतीयाअप्रगल्भेनअप्रगल्भाभ्याम्अप्रगल्भैः
चतुर्थीअप्रगल्भायअप्रगल्भाभ्याम्अप्रगल्भेभ्यः
पञ्चमीअप्रगल्भात् / अप्रगल्भाद्अप्रगल्भाभ्याम्अप्रगल्भेभ्यः
षष्ठीअप्रगल्भस्यअप्रगल्भयोःअप्रगल्भानाम्
सप्तमीअप्रगल्भेअप्रगल्भयोःअप्रगल्भेषु
सम्बोधनहे अप्रगल्भहे अप्रगल्भौहे अप्रगल्भाः

अर्थ: "साहसहीन,शर्मीला,विनीत "

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अप्रगल्भ (नपुंसकलिङ्ग)

"साहसहीन,शर्मीला,विनीत "

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअप्रगल्भम्अप्रगल्भेअप्रगल्भानि
द्वितीयाअप्रगल्भम्अप्रगल्भेअप्रगल्भानि
तृतीयाअप्रगल्भेनअप्रगल्भाभ्याम्अप्रगल्भैः
चतुर्थीअप्रगल्भायअप्रगल्भाभ्याम्अप्रगल्भेभ्यः
पञ्चमीअप्रगल्भात् / अप्रगल्भाद्अप्रगल्भाभ्याम्अप्रगल्भेभ्यः
षष्ठीअप्रगल्भस्यअप्रगल्भयोःअप्रगल्भानाम्
सप्तमीअप्रगल्भेअप्रगल्भयोःअप्रगल्भेषु
सम्बोधनहे अप्रगल्भहे अप्रगल्भेहे अप्रगल्भानि

अर्थ: "साहसहीन,शर्मीला,विनीत "

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬