🕉️ 21 November 2026, Saturday · 02:10:13 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अप्रतिभ (पुंलिङ्ग)

"विनीत, सलज्ज"

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअप्रतिभःअप्रतिभौअप्रतिभाः
द्वितीयाअप्रतिभम्अप्रतिभौअप्रतिभान्
तृतीयाअप्रतिभेनअप्रतिभाभ्याम्अप्रतिभैः
चतुर्थीअप्रतिभायअप्रतिभाभ्याम्अप्रतिभेभ्यः
पञ्चमीअप्रतिभात् / अप्रतिभाद्अप्रतिभाभ्याम्अप्रतिभेभ्यः
षष्ठीअप्रतिभस्यअप्रतिभयोःअप्रतिभानाम्
सप्तमीअप्रतिभेअप्रतिभयोःअप्रतिभेषु
सम्बोधनहे अप्रतिभहे अप्रतिभौहे अप्रतिभाः

अर्थ: "विनीत, सलज्ज"

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अप्रतिभ (नपुंसकलिङ्ग)

"विनीत, सलज्ज"

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअप्रतिभम्अप्रतिभेअप्रतिभानि
द्वितीयाअप्रतिभम्अप्रतिभेअप्रतिभानि
तृतीयाअप्रतिभेनअप्रतिभाभ्याम्अप्रतिभैः
चतुर्थीअप्रतिभायअप्रतिभाभ्याम्अप्रतिभेभ्यः
पञ्चमीअप्रतिभात् / अप्रतिभाद्अप्रतिभाभ्याम्अप्रतिभेभ्यः
षष्ठीअप्रतिभस्यअप्रतिभयोःअप्रतिभानाम्
सप्तमीअप्रतिभेअप्रतिभयोःअप्रतिभेषु
सम्बोधनहे अप्रतिभहे अप्रतिभेहे अप्रतिभानि

अर्थ: "विनीत, सलज्ज"

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें