🕉️ 22 November 2026, Sunday · 01:56:22 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अबुद्धि (स्त्रीलिङ्ग)

- समझ की कमी

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअबुद्धिःअबुद्धीअबुद्धयः
द्वितीयाअबुद्धिम्अबुद्धीअबुद्धीः
तृतीयाअबुद्ध्याअबुद्धिभ्याम्अबुद्धिभिः
चतुर्थीअबुद्धये / अबुद्ध्यैअबुद्धिभ्याम्अबुद्धिभ्यः
पञ्चमीअबुद्धेः / अबुद्ध्याःअबुद्धिभ्याम्अबुद्धिभ्यः
षष्ठीअबुद्धेः / अबुद्ध्याःअबुद्ध्योःअबुद्धीनाम्
सप्तमीअबुद्धौ / अबुद्ध्याम्अबुद्ध्योःअबुद्धिषु
सम्बोधनहे अबुद्धेहे अबुद्धीहे अबुद्धयः

अर्थ: - समझ की कमी

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬