🕉️ 20 November 2026, Friday · 09:48:13 AM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अबुध्न (पुंलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअबुध्नःअबुध्नौअबुध्नाः
द्वितीयाअबुध्नम्अबुध्नौअबुध्नान्
तृतीयाअबुध्नेनअबुध्नाभ्याम्अबुध्नैः
चतुर्थीअबुध्नायअबुध्नाभ्याम्अबुध्नेभ्यः
पञ्चमीअबुध्नात् / अबुध्नाद्अबुध्नाभ्याम्अबुध्नेभ्यः
षष्ठीअबुध्नस्यअबुध्नयोःअबुध्नानाम्
सप्तमीअबुध्नेअबुध्नयोःअबुध्नेषु
सम्बोधनहे अबुध्नहे अबुध्नौहे अबुध्नाः

अर्थ: —
English: bottomless, RV. i, 24, 7 and viii, 77, 5.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अबुध्न (नपुंसकलिङ्ग)

शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअबुध्नम्अबुध्नेअबुध्नानि
द्वितीयाअबुध्नम्अबुध्नेअबुध्नानि
तृतीयाअबुध्नेनअबुध्नाभ्याम्अबुध्नैः
चतुर्थीअबुध्नायअबुध्नाभ्याम्अबुध्नेभ्यः
पञ्चमीअबुध्नात् / अबुध्नाद्अबुध्नाभ्याम्अबुध्नेभ्यः
षष्ठीअबुध्नस्यअबुध्नयोःअबुध्नानाम्
सप्तमीअबुध्नेअबुध्नयोःअबुध्नेषु
सम्बोधनहे अबुध्नहे अबुध्नेहे अबुध्नानि

अर्थ: —
English: bottomless, RV. i, 24, 7 and viii, 77, 5.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें