🕉️ 19 November 2026, Thursday · 05:50:07 PM · CDSHARMA.IN

📗 शब्द-रूपावली

किसी भी संस्कृत शब्द के आठों विभक्तियों व तीनों वचनों के रूप — मूल शब्द या कोई भी रूप (जैसे रामेण, मत्याः, तस्य) लिखें

लिङ्ग:

अभवनि (पुंलिङ्ग)

जन्म का न होना

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअभवनिःअभवनीअभवनयः
द्वितीयाअभवनिम्अभवनीअभवनीन्
तृतीयाअभवनिनाअभवनिभ्याम्अभवनिभिः
चतुर्थीअभवनयेअभवनिभ्याम्अभवनिभ्यः
पञ्चमीअभवनेःअभवनिभ्याम्अभवनिभ्यः
षष्ठीअभवनेःअभवन्योःअभवनीनाम्
सप्तमीअभवनौअभवन्योःअभवनिषु
सम्बोधनहे अभवनेहे अभवनीहे अभवनयः

अर्थ: जन्म का न होना

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अभवनि (स्त्रीलिङ्ग)

जन्म का न होना

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाअभवनिःअभवनीअभवनयः
द्वितीयाअभवनिम्अभवनीअभवनीः
तृतीयाअभवन्याअभवनिभ्याम्अभवनिभिः
चतुर्थीअभवनये / अभवन्यैअभवनिभ्याम्अभवनिभ्यः
पञ्चमीअभवनेः / अभवन्याःअभवनिभ्याम्अभवनिभ्यः
षष्ठीअभवनेः / अभवन्याःअभवन्योःअभवनीनाम्
सप्तमीअभवनौ / अभवन्याम्अभवन्योःअभवनिषु
सम्बोधनहे अभवनेहे अभवनीहे अभवनयः

अर्थ: जन्म का न होना
English: non-existence, death, Subh.

प्रतिमान-आधारित रूप शब्द के प्रतिमान (paradigm) से स्वतः बने हैं — दुर्लभ/अनियमित शब्दों में किसी व्याकरण-ग्रन्थ से मिलान कर लें।

अकारान्त पुंलिङ्ग

आकारान्त स्त्रीलिङ्ग

इकारान्त

ईकारान्त / ऊकारान्त

उकारान्त

ऋकारान्त / ओकारान्त

अकारान्त नपुंसकलिङ्ग

हलन्त (व्यञ्जनान्त)

सर्वनाम

संख्यावाचक

ⓘ नियमित शब्दों के रूप प्रतिमान से स्वतः बनते हैं (शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com); सर्वनाम, संख्या व अनियमित शब्दों (पति, सखि, पथिन्, पुंस् आदि) की तालिकाएँ हाथ से जाँची गयी हैं। अर्थ — आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश; पर्याय — अमरकोश। धातुओं के रूप हेतु धातु-रूपावली, किसी श्लोक के विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें